Nivîskar Adminisrator | 15 JULY 2010

Eniya me ji agir...

Zeynel Abidîn Han

Çileyan av dixwazin

bi rûyên xwe yên xelayî

quling difirin Dijlê

elzem, mexrûr û çetin

dengekî dihê û vedike şevê

 "Stêrka Sor,

were, bircên me hatine dizîn

were

em ji nûve bircên xwe çêkin..."

Di nav tariyê de

exlaqa peyvê

di meha Tîrmehê de

mafê jiyanê

dest bi mirinê kir...

 

Mirin tîna hizrê û eşqê ye

jibo kesên giyan tarî,

di oqyanûsa qirêj de

dadwariyeke avî

dilop dilop mirov dide gotin

bê peyîv û yeqîn

bereketa jiyana ne islahkirî...

Ji wan wetrê, deng dinale

naxêr,

deng nalîn nake

ew dilekî lal e!

Ji nav kendalên şevê

zebanî derketin ji nûve

xwîn û zûxav pişkivandin dehlîzan

 

Deng dinale

deng êşiyayî

li Çiyayên Berbang

spî dibin porê Mûsayî...

Zebanî bê sebir in,

zebaniyan bê çare

û deng,

hildikişe ser bedenên giyan şikiyayî.

 

Ne li bedenên me ha,

lo heval, te di dilê me de hîşt

ew bahoza jana şûrkirî.

Sozê qesemê be bila

em dê evîna xwe bihînin

û bawer bike

bi destên te vebixwin wê şereva mirinê...

Da birûçîkinin em ji qefesa singê xwe

û dîrokê derxînin meydanê,

bila ev birc me jibîr nekin,

me li vî bajarî nivîsî peymana xwe

jibo ku bi qirêj nebin

destên xwe dirêjê asîmanî kir...

 

Zebanî bê deng man

zebanî mîna leşkerên ezabê dinalin

û Sê Şitil Alaw

mîna çemê ronahiyê herikî

ser birîna hawariyan...

 

„Ez deyindar im"

got  Biryara Ewil,

„li ser lahîtan bihê kolandin

û ev dûrîka nemirinê

tevlî beytên ji agir bibe..."

Destekî rabû dû re

qulingan ew dest bi xwe re bir

pêk ve firîn û gîhîştin ewira...

Destî qêrîn kir,

"Ez jî dihêm!"

Pîrê Amedê

dilşad e

hem jî çawa,

bi lêdana dawî ya dilê xwe

çû ket nav refên ronahiya...

 

Gelî qulingan

vê şefeqa zû

ser rêya Şahê Merdan

ma we Pîrê me nedît

Pîrê Amediyan?

 

Sêfîlên kîjan mirovayetiyê ne hun,

kîjan şaristaniya bê exlaq mayî?

Gelo nahêt ji nûve,

ew rastiya Mahsûm û Delîl

dûbendiya xwazayî!

 

"Tabîbê min, Rêberê min"

got Stêrka Sor

bê giryan

ronî ronî dipişkivînin çavên wî

destê xwe rakir hewa:

"Hêşta gelek dil hene

gelek ciwanên çetel çirûsk!

Hemî jî li bendê ne

gerdana berbangê

dimeşînin, dixemlînin bi stêran."

Hemî baxçeyên dehlîzê

yek bi yek Çîçek vedan

û wek pelên biharê

hêşîn hêşîn bûn

ji nûve bêhêviyan...

Stirana êvareke Tîrmehê barî

Stirana Akîf ser hawariyan...

 

Ji çiyayên Serhedê qetiyam hatim

Jiber ku bi we re ez lawê şewat im...

 

Girnijîneke veşartî

halê Tabîbî kir weke seyran

û birçîtiya xwe

bi dengekî xemgîn

şande asîman...

 

 

Negrî yarê tu negrî  (*)

Laçika şîn girê nedî

Laçika şîn diçilmise 

Cîgerê min dax nekî

 

Şitla sêvê bûbayî

Rengê avê bûbayî

Jibo min rindê pirin

Min dixwast tu bûbayî

 

Sêva sor bûn tu were

Hûrmî nar bûn tu were

Nexweş ketim nehatî

Dema mirna min were

 

Rûnîşt li kêlekekê,

fikirî

ew bajarê bi lanet

û kesên bi cil û bergên stêrî...

Dû re qêrînên hêşîn yên avên çiyayî

Çiyayên Çewlikê

Qerecdax,

Şikestûn,

Lêlîkan...

Yekser hêşîn bûn keniyên wî

dilşad e, qasî ku bixwazî

li ser milên xwe

bi tevî henasên birçîbûnê

di xew re çû...

Wê şevê çi mirin ketin xewnên wî

çi jî ev zîndan!

Porên sor mawzeran dibirîqîne

dikene û dimeşe

partîzanek,

sor ciwanek nû...

 

Hişyar bû,

îro rojeke cûda

rûyê xwe traş kir

xwe xemiland,

xweşik bû vê siwe

û eger „Keko" nebûya

çemên dilê wî

li ser şabûna wî

biherikiyana...

 

Keko, got...

"Ji xewneke wisa bi hawar şiyar bûme ku

mizgîniya wê têra peymana me ye.

Stiranek bêje ji wî dengê xwe yê leheng

partîzanên porsor bimeşin berev jiyana me!"

 

„Doxtor,

dora min e niha,

dengê xwe dibim mirinê,

dengê xwe yê şoreşgeriyê.

Bi tenê dilopekê jî bimîne

jibo wê evînê dişewite

û dide jiyandin

yekîtiya dilên hevalbendiyê"

 

Stirana xwe got paşê

stirana dilbendiyê

dilbendiya yarê û rêhevaltiyê!

Lerziya giyanên bindest

di rêya egîtiyê de

Pîrê zanatiyê:

 

Ji kela Sînopê min Ulubey dîtiye

û serê xwe daniye çiyayên Kurdan

 

Mar dinale,

zebanî erjeng

jibo hêrişên nîvê şevê

amade ne...

 

Şev qelişî

bi dengê lingan

û lawijên mirinê ve,

xwînmij tijî hucreyan bûn...

Hîna demeke hênik ya xewnan e

ji Biryara Ewil

radigîhî hawariyan.

 

Mirin û serkeftin

pêşwaziya siweyê dikin

Pîr vedikişe dergaha xwe

henasên wî

dişûjin ber şitlekê...

„Çawayî?"

dibêje zîndancî

„Ma tu hîna dibînî?"

Pîr dibêje

„Belê,

„hem jî qasî dilê xwe..."

serzîndancî du qat bûye

stûxwar e li ber vî Çiyayî

niftê dirêjê dike,

destekî Pîrî tenha

mecbûrê dîwarê ye

bi destê dinê ve

li nifta ketî digere!

Fêm dikin ku

Pîr êdî nabîne.

 

Lê fêm nakin,

Pîrê min

ronahiya mirovbûnê

ji çi afirandiye

daniye ber peymanê?

 

Ewreke Xakî

li roniya çavên wî ket

cara yekem bû

wî jî bawer kir ku nabîne

û bi tenê dilşad bû...

 

Hevûdu hembêz kirin

dilê Pîr li asîmanî ket

girnijînek da ewirê

bi şewat lê nihêrî

ji agirî pêşkêş kir...

Pîr nedî

lê dîsa jî

ewir hilda nav destên xwe.

Ji hûcra wî

Pîr ne

çiyayek birin hevalên wî...

 

Li eniya Biryara Ewil

ewrên spî û belek

dîlana xemê û şahiyê dikin

û nemirinek,

dizane

hîna roj venebûye

di dergaha girnijîna xwe de

wê bigîhî Pîrê xwe...

 

Dosya dilê xwe binivîsim

bila ji cewherê agirî re

bibe wasiyeta me

bê guman

heyfa me hildidin

jî marê serî reş

rizgar dibe weraseta me.

 

Tabîb,

ji dilê xwe pirsa qewlê xwe kiriba

ji dilê xwe yê ku

li ewran dardakirî,

nihêrî û dît

Cewherê Agirî li ber serê wî bû...

 

Dema ku zebaniyan

di hucreya wî de ew dît

Wî xwe gîhandibû raza agirî...

 

 

(*) Ev stran ya herêma Amedê ye û ji aliyê stiranbêjî Amedî, Celal Gûzelses di dema xwe de wek parçeyeke ji pîlana asîmîlekirinê, hatiye Tirkîkirin. Hayrî Durmuş jî ji vê stranê gelek hez dikir û girtîyên hefsa Amedê jî jibo bîranîna wî, ev stran ji nûve werdigerand eslê xwe yê Kurdî  û wisa distiran.

 

 **Ji pirtûka  Zeynel Abidîn ya bi navê Eniya me ji agir ti caran nexweyîdî